De stad nog mooier maken

2006

We zijn bijna in Siena, en ineens is de auto vol gezang. ‘Utrecht dat doen we samen, Utrecht daar wil ik voor gaan’

.‘Dat je zingt is leuk, Timo, maar waarom galm je zo?’

‘Dat deed die mevrouw ook’.

Timo is de middelste kleinzoon, en hij zit sinds kort op een koor. Samen met kinderen van andere koren zong hij laatst de burgemeester toe, met een lied waarvoor mevrouw Brouwer zelf de tekst maakte. Er was ook een voorzangeres, ver weg op een podium, maar dankzij een groot projectiescherm toch voor iedereen dichtbij. Volgens Timo – een ster in imiteren – legde die mevrouw het er dik bovenop. En dus galmt mijn kleinzoon verder: ’De parel van Nederland; het hart van ons bestaan. Utrecht van ons allemaal. De stad van de openheid, daadkracht en succes geeft ons de kracht. Dus aan de slag: maak de stad nog mooier dan ze is’.

Nog mooier. Dit plein, de Piazza del Campo in Siena, kan niet mooier. Het is volmaakt. Het is van een schoonheid en een elegantie waarvan je nederig wordt. Dat mensen zoiets konden maken. En waarom toen wel, en nu niet meer? Het is toch om je dood te schamen dat de aantrekkingskracht van Europese steden helemaal afhangt van dingen die al honderden jaren oud zijn. Kwaliteit, daarvan heeft iedereen de mond vol, maar kwaliteit toevoegen… dat gebeurt mondjesmaat.

Het Piazzo del Campo ligt aan onze voeten als een schelp, die aan één kant is opgetild. Dat is apart, zo’n ‘schuin’ plein. Stedenbouwkundige Riek Bakker liet zich er door inspireren bij haar ontwerp voor het nieuwe plein aan de stadskant van het Utrechtse Centraal Station.

Haar tekeningen zijn meegegaan met het oud papier. Sceptici denken dat het toch niks zou zijn geworden. Want je kunt niet op de computer een plein bedenken. Het moet langzaam gaan, organisch.

Is dat zo? Is dat de enige manier?

Natuurlijk niet. Dit Piazzo is ook een ‘totaalconcept’, dat kan niet anders. Iemand heeft het in één keer in zijn geheel ontworpen.

Prof. Gerrit Jansen, de Utrechtse biograaf van het caféleven en de volksfeesten, is nu bezig met een boek over pleinen. Misschien legt hij daarin uit waarom je de Neude en het Vredenburg zo snel mogelijk oversteekt, en op de Piazza Maggiore in Bologna zo lang mogelijk wil blijven.